Πώς να Καταλάβει ένα Παιδί αν η Επιχειρηματική του Ιδέα Αξίζει να Υλοποιηθεί
«Έχω μια καταπληκτική ιδέα!»
Πολλοί γονείς έχουν ακούσει αυτή τη φράση από το παιδί τους. Μπορεί να πρόκειται για ένα νέο παιχνίδι, μια εφαρμογή, ένα προϊόν που θα ήθελε να δημιουργήσει ή έναν διαφορετικό τρόπο να κάνει κάτι στην καθημερινότητά του.
Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά ο ενθουσιασμός. Και δικαιολογημένα. Η δημιουργία μιας ιδέας είναι ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της επιχειρηματικής σκέψης.
Ωστόσο, υπάρχει ένα ακόμη σημαντικό βήμα που συχνά παραλείπεται: πώς μπορεί ένα παιδί να καταλάβει αν η ιδέα του αξίζει πραγματικά να υλοποιηθεί;
Μια ιδέα μπορεί να είναι πρωτότυπη, εντυπωσιακή ή διασκεδαστική, αλλά να μην απαντά σε κάποια πραγματική ανάγκη. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη, αλλά να χρειάζεται αλλαγές για να λειτουργήσει καλύτερα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να απορρίψει την ιδέα του. Σημαίνει ότι χρειάζεται να μάθει να την εξετάζει.
Η επιχειρηματική σκέψη δεν αφορά μόνο τη δημιουργία ιδεών. Αφορά και την ικανότητα να θέτουμε ερωτήσεις, να αναζητούμε στοιχεία, να ακούμε διαφορετικές απόψεις και να βελτιώνουμε αυτό που σκεφτήκαμε.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά να αξιολογούν τις επιχειρηματικές τους ιδέες, χωρίς να αποθαρρύνουν τη δημιουργικότητά τους.
Τι σημαίνει ότι μια επιχειρηματική ιδέα αξίζει να υλοποιηθεί;
Μια ιδέα δεν χρειάζεται να είναι τέλεια για να αξίζει να δοκιμαστεί.
Αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο θα μπορούσε να είναι χρήσιμη, ενδιαφέρουσα ή σημαντική για κάποιον.
Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να σκεφτεί να δημιουργήσει ένα ειδικό κουτί που βοηθά τους συμμαθητές του να οργανώνουν τα σχολικά τους υλικά.
Η ιδέα ακούγεται ενδιαφέρουσα. Αλλά πριν αρχίσει να κατασκευάζει το κουτί, μπορεί να αναρωτηθεί:
- Υπάρχουν παιδιά που δυσκολεύονται να οργανώσουν τα σχολικά τους υλικά;
- Τι ακριβώς τα δυσκολεύει;
- Πώς οργανώνουν σήμερα τα πράγματά τους;
- Θα τα βοηθούσε πραγματικά ένα τέτοιο κουτί;
- Υπάρχει κάποιος απλούστερος τρόπος να λυθεί το πρόβλημα;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν μειώνουν την αξία της ιδέας. Αντίθετα, βοηθούν το παιδί να καταλάβει καλύτερα τι προσπαθεί να δημιουργήσει.
Μια επιχειρηματική ιδέα αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδέεται με μια πραγματική ανάγκη και όταν το παιδί είναι πρόθυμο να εξετάσει αν μπορεί να την καλύψει.
1. Πρώτα το πρόβλημα, μετά η ιδέα
Ένα από τα συνηθισμένα λάθη όταν σκεφτόμαστε μια επιχειρηματική ιδέα είναι να ξεκινάμε από το προϊόν.
«Θέλω να φτιάξω ένα παιχνίδι.»
«Θέλω να δημιουργήσω μια εφαρμογή.»
«Θέλω να σχεδιάσω μια νέα τσάντα.»
Αυτές είναι αφετηρίες για δημιουργία. Δεν μας λένε όμως ακόμη ποιο πρόβλημα θα λύνει το προϊόν ή ποια ανάγκη θα καλύπτει.
Η επιχειρηματική σκέψη ξεκινά συχνά από μια διαφορετική ερώτηση:
«Ποιο πρόβλημα προσπαθώ να λύσω;»
Ας υποθέσουμε ότι ένα παιδί θέλει να δημιουργήσει μια εφαρμογή για να βοηθά τους συμμαθητές του να θυμούνται τις σχολικές εργασίες τους.
Πριν ασχοληθεί με την εφαρμογή, μπορεί να εξετάσει αν οι συμμαθητές του ξεχνούν πράγματι τις εργασίες τους, αν δυσκολεύονται να οργανώσουν τον χρόνο τους ή αν χρησιμοποιούν ήδη κάποιον τρόπο που τους εξυπηρετεί.
Το παιδί μπορεί να ανακαλύψει ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη μιας εφαρμογής. Ίσως είναι ότι οι μαθητές δεν έχουν μια απλή και σταθερή διαδικασία οργάνωσης.
Αυτή η ανακάλυψη μπορεί να οδηγήσει σε μια καλύτερη ιδέα — ή ακόμη και σε μια πολύ απλούστερη λύση.
2. Για ποιον είναι χρήσιμη η ιδέα;
Μια ιδέα δεν χρειάζεται να είναι χρήσιμη για όλους.
Μπορεί να απευθύνεται σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ένα συγκεκριμένο πρόβλημα.
Για ένα παιδί, αυτό μπορεί να είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να αρχίσει να σκέφτεται πέρα από τις δικές του ανάγκες.
Αν σχεδιάζει ένα παιχνίδι, μπορεί να αναρωτηθεί:
- Ποια παιδιά θα ήθελαν να παίξουν αυτό το παιχνίδι;
- Τι τους αρέσει στα παιχνίδια που παίζουν σήμερα;
- Τι θα έκανε το δικό μου παιχνίδι διαφορετικό;
- Θα ήταν διασκεδαστικό και για κάποιον που δεν έχει τα ίδια ενδιαφέροντα με εμένα;
Αυτές οι ερωτήσεις βοηθούν το παιδί να καταλάβει ότι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες, προτιμήσεις και εμπειρίες.
Μια ιδέα που φαίνεται εξαιρετική στον δημιουργό της μπορεί να μην είναι εξίσου ενδιαφέρουσα για κάποιον άλλο.
Αυτό δεν είναι αποτυχία. Είναι μια πληροφορία που μπορεί να βοηθήσει το παιδί να βελτιώσει την ιδέα του.
3. Μάθετε στο παιδί να ακούει πριν προσπαθήσει να πείσει
Όταν ένα παιδί αγαπά την ιδέα του, είναι φυσικό να θέλει να την παρουσιάσει και να πείσει τους άλλους ότι είναι καλή.
Στην επιχειρηματικότητα, όμως, η ακρόαση είναι εξίσου σημαντική με την παρουσίαση.
Το παιδί μπορεί να συζητήσει την ιδέα του με ανθρώπους που ενδέχεται να ενδιαφέρονται για αυτήν. Για παράδειγμα, αν θέλει να δημιουργήσει ένα παιχνίδι για παιδιά της ηλικίας του, μπορεί να ακούσει τι σκέφτονται οι συμμαθητές του.
Οι ερωτήσεις που θα κάνει έχουν σημασία.
Αν ρωτήσει «Σου αρέσει η ιδέα μου;», είναι πιθανό να λάβει μια θετική απάντηση, ειδικά από φίλους που δεν θέλουν να το στενοχωρήσουν.
Αντίθετα, μπορεί να ρωτήσει:
- «Πώς αντιμετωπίζεις σήμερα αυτό το πρόβλημα;»
- «Τι σε δυσκολεύει περισσότερο;»
- «Τι θα ήθελες να λειτουργεί διαφορετικά;»
- «Τι θα σε έκανε να χρησιμοποιήσεις μια τέτοια λύση;»
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί δεν αναζητά απλώς επιβεβαίωση. Προσπαθεί να κατανοήσει τις ανάγκες των άλλων.
Η χρήσιμη ανατροφοδότηση δεν είναι πάντα η απάντηση που θέλουμε να ακούσουμε. Είναι η απάντηση που μας βοηθά να καταλάβουμε κάτι περισσότερο.
4. Μην ρωτάτε μόνο αν αρέσει η ιδέα — ρωτήστε τι θα άλλαζε
Η αξιολόγηση μιας ιδέας δεν χρειάζεται να καταλήγει σε ένα απλό «ναι» ή «όχι».
Μια ιδέα μπορεί να έχει ενδιαφέρον, αλλά να χρειάζεται αλλαγές.
Ας υποθέσουμε ότι ένα παιδί δημιουργεί ένα επιτραπέζιο παιχνίδι για να βοηθήσει τους συμμαθητές του να μάθουν μαθηματικά.
Οι συμμαθητές του μπορεί να βρίσκουν το παιχνίδι ενδιαφέρον, αλλά να θεωρούν ότι οι κανόνες είναι πολύ περίπλοκοι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ιδέα δεν αξίζει.
Σημαίνει ότι το παιδί έχει ανακαλύψει κάτι που μπορεί να βελτιώσει.
Μπορεί να απλοποιήσει τους κανόνες, να μειώσει τη διάρκεια του παιχνιδιού ή να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι παίκτες κερδίζουν πόντους.
Η ανατροφοδότηση γίνεται χρήσιμη όταν το παιδί μπορεί να τη μετατρέψει σε συγκεκριμένη αλλαγή.
5. Δοκιμάστε μια μικρή εκδοχή της ιδέας
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να κατασκευάσει το τελικό προϊόν για να καταλάβει αν η ιδέα του έχει προοπτική.
Μπορεί να δημιουργήσει μια απλή εκδοχή της, ώστε να δοκιμάσει ένα βασικό χαρακτηριστικό.
Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως δημιουργία πρωτοτύπου.
Το πρωτότυπο δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο ή ακριβό. Μπορεί να είναι ένα σχέδιο, ένα χαρτονένιο μοντέλο, μια απλή παρουσίαση ή μια βασική εκδοχή μιας εφαρμογής.
Για παράδειγμα:
- Για ένα νέο παιχνίδι, το παιδί μπορεί να δημιουργήσει μια δοκιμαστική έκδοση με χαρτί και μολύβι.
- Για μια εφαρμογή, μπορεί να σχεδιάσει σε χαρτί τις βασικές οθόνες της.
- Για ένα προϊόν, μπορεί να κατασκευάσει ένα πρόχειρο μοντέλο από ανακυκλώσιμα υλικά.
- Για μια υπηρεσία, μπορεί να περιγράψει τα βήματα που θα ακολουθούσε κάποιος για να τη χρησιμοποιήσει.
Ο στόχος δεν είναι να δημιουργήσει κάτι τέλειο.
Ο στόχος είναι να μάθει κάτι σημαντικό με όσο το δυνατόν μικρότερη προσπάθεια.
6. Τι πρέπει να μάθει το παιδί από τη δοκιμή;
Η δοκιμή μιας ιδέας δεν έχει αξία μόνο όταν επιβεβαιώνει ότι η ιδέα είναι καλή.
Έχει αξία και όταν αποκαλύπτει ότι κάτι δεν λειτουργεί όπως το περιμέναμε.
Αν ένα παιδί δοκιμάσει το παιχνίδι του με τρεις συμμαθητές και κανείς δεν καταλάβει τους κανόνες, έχει μάθει κάτι σημαντικό.
Αν δημιουργήσει ένα μοντέλο προϊόντος και ανακαλύψει ότι δεν είναι πρακτικό, έχει επίσης μάθει κάτι σημαντικό.
Η δοκιμή μπορεί να οδηγήσει σε τρεις διαφορετικές αποφάσεις:
- Συνεχίζω: Η ιδέα φαίνεται να καλύπτει μια ανάγκη και αξίζει να εξεταστεί περισσότερο.
- Βελτιώνω: Η ιδέα έχει ενδιαφέρον, αλλά χρειάζεται αλλαγές.
- Αλλάζω κατεύθυνση: Ανακάλυψα ότι μια διαφορετική λύση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη.
Και οι τρεις αποφάσεις μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας επιτυχημένης μαθησιακής διαδικασίας.
Το παιδί μαθαίνει ότι δεν χρειάζεται να προσκολλάται σε μια ιδέα μόνο και μόνο επειδή ήταν η πρώτη που σκέφτηκε.
7. Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν χωρίς να πάρουν τον έλεγχο;
Οι γονείς έχουν σημαντικό ρόλο στη διαδικασία. Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην καθοδήγηση και στην ανάληψη του ελέγχου.
Όταν ένα παιδί παρουσιάζει μια ιδέα, είναι εύκολο για έναν ενήλικα να εντοπίσει αμέσως τα προβλήματα, να προτείνει λύσεις ή να εξηγήσει γιατί κάτι δεν θα λειτουργήσει.
Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά αν συμβαίνει συνεχώς, το παιδί χάνει την ευκαιρία να σκεφτεί και να αποφασίσει μόνο του.
Αντί να πείτε:
«Αυτό δεν θα λειτουργήσει. Καλύτερα να κάνεις κάτι άλλο.»
Μπορείτε να ρωτήσετε:
- «Ποιο πρόβλημα θέλεις να λύσεις;»
- «Πώς θα μπορούσες να μάθεις αν και άλλοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα;»
- «Ποιο είναι το μικρότερο βήμα που θα μπορούσες να δοκιμάσεις;»
- «Τι θα ήθελες να μάθεις πριν προχωρήσεις;»
- «Τι θα άλλαζες αν κάποιος σου έλεγε ότι κάτι δεν λειτουργεί;»
Οι ερωτήσεις αυτές βοηθούν το παιδί να αναλάβει την ευθύνη της σκέψης του.
Ο ρόλος του γονέα δεν είναι να αξιολογήσει κάθε ιδέα σαν επενδυτής. Είναι να δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου το παιδί μπορεί να εξερευνήσει, να δοκιμάσει και να μάθει.
8. Ένα πρακτικό παράδειγμα: Η ιδέα ενός παιδιού για ένα νέο προϊόν
Ας δούμε πώς μπορεί να εφαρμοστεί η διαδικασία στην πράξη.
Ένα παιδί 12 ετών θέλει να δημιουργήσει μια ειδική θήκη για μολύβια που θα έχει διαφορετικές θέσεις για κάθε σχολικό υλικό.
Αρχικά, ενθουσιάζεται με την ιδέα και θέλει να την κατασκευάσει αμέσως.
Ο γονέας μπορεί να το βοηθήσει να εξετάσει την ιδέα με μερικά απλά βήματα.
Βήμα 1: Αναγνωρίζει το πρόβλημα
Το παιδί εξηγεί ότι πολλοί συμμαθητές του χάνουν χρόνο ψάχνοντας μολύβια, γόμες και ξύστρες μέσα στην κασετίνα τους.
Το πρόβλημα είναι η δυσκολία στην οργάνωση των σχολικών υλικών.
Βήμα 2: Αναζητά πληροφορίες
Το παιδί παρατηρεί πώς οργανώνουν οι συμμαθητές του τις κασετίνες τους και συζητά μαζί τους.
Ανακαλύπτει ότι ορισμένοι έχουν ήδη μια καλή λύση, ενώ άλλοι δυσκολεύονται επειδή η κασετίνα τους είναι πολύ μικρή.
Βήμα 3: Εξετάζει διαφορετικές λύσεις
Αντί να δημιουργήσει αμέσως μια νέα κασετίνα, σκέφτεται διαφορετικές επιλογές:
- Μια κασετίνα με ξεχωριστές θήκες.
- Ένα μικρό σύστημα οργάνωσης που προσαρμόζεται σε υπάρχουσες κασετίνες.
- Μια απλή λίστα ελέγχου για τα σχολικά υλικά.
Βήμα 4: Δημιουργεί ένα πρωτότυπο
Το παιδί κατασκευάζει μια πρόχειρη εκδοχή από χαρτόνι και δοκιμάζει αν τα υλικά χωρούν στις διαφορετικές θέσεις.
Βήμα 5: Ακούει ανατροφοδότηση
Δείχνει το πρωτότυπο σε δύο συμμαθητές του. Ο ένας θεωρεί ότι είναι χρήσιμο, αλλά ο άλλος λέει ότι θα προτιμούσε κάτι μικρότερο.
Το παιδί αποφασίζει να αλλάξει το μέγεθος της κατασκευής.
Ακόμη και αν δεν δημιουργήσει ποτέ μια πραγματική επιχείρηση, έχει εξασκηθεί σε δεξιότητες που μπορούν να το βοηθήσουν σε πολλές πλευρές της ζωής του: παρατήρηση, έρευνα, δημιουργικότητα, λήψη αποφάσεων, επικοινωνία και βελτίωση μιας λύσης.
9. Γιατί αυτή η διαδικασία είναι σημαντική για την επιχειρηματική σκέψη;
Η αξιολόγηση μιας ιδέας βοηθά τα παιδιά να καταλάβουν ότι η δημιουργικότητα δεν είναι μόνο η παραγωγή πολλών ιδεών.
Είναι και η ικανότητα να εξετάζουν ποιες ιδέες μπορούν να γίνουν χρήσιμες.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, τα παιδιά εξασκούνται:
- Στην κριτική σκέψη: Μαθαίνουν να εξετάζουν μια ιδέα και να μην την αποδέχονται αυτόματα.
- Στην επίλυση προβλημάτων: Συνδέουν τις ιδέες τους με πραγματικές ανάγκες.
- Στη λήψη αποφάσεων: Επιλέγουν αν θα συνεχίσουν, θα βελτιώσουν ή θα αλλάξουν μια ιδέα.
- Στην επικοινωνία: Εξηγούν τη σκέψη τους και ακούν τις απόψεις των άλλων.
- Στην επιμονή: Καταλαβαίνουν ότι μια πρώτη προσπάθεια μπορεί να χρειάζεται αλλαγές.
- Στην πρωτοβουλία: Μαθαίνουν να περνούν από τη σκέψη σε ένα μικρό, συγκεκριμένο βήμα.
Αυτές οι δεξιότητες δεν είναι χρήσιμες μόνο για την επιχειρηματικότητα. Μπορούν να υποστηρίξουν τη μάθηση, τη συνεργασία και τη μελλοντική επαγγελματική πορεία ενός παιδιού.
10. Μια απλή άσκηση που μπορούν να κάνουν οι γονείς με τα παιδιά τους
Την επόμενη φορά που το παιδί σας θα παρουσιάσει μια νέα ιδέα, δοκιμάστε να κάνετε μαζί την παρακάτω άσκηση.
Δεν χρειάζεται να διαρκέσει περισσότερο από 15–20 λεπτά.
Η άσκηση: Από την ιδέα στη δοκιμή
1. Η ιδέα μου
Τι θέλω να δημιουργήσω ή να αλλάξω;
2. Το πρόβλημα
Ποιο πρόβλημα προσπαθώ να λύσω;
3. Οι άνθρωποι
Ποιοι αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα;
4. Η λύση
Πώς θα μπορούσε η ιδέα μου να τους βοηθήσει;
5. Η δοκιμή
Ποιο είναι το μικρότερο βήμα που μπορώ να κάνω για να εξετάσω αν η ιδέα μου λειτουργεί;
6. Αυτό που έμαθα
Τι ανακάλυψα; Τι θα άλλαζα στην ιδέα μου;
Η άσκηση δεν έχει στόχο να βρει οπωσδήποτε μια επιτυχημένη επιχειρηματική ιδέα.
Στόχος είναι να εξοικειωθεί το παιδί με μια διαδικασία σκέψης που μπορεί να χρησιμοποιήσει ξανά και ξανά.
Πώς συνδέεται η αξιολόγηση ιδεών με την επιχειρηματική εκπαίδευση;
Η επιχειρηματική εκπαίδευση για παιδιά δεν πρέπει να περιορίζεται στην παρουσίαση μιας ιδέας ή στη δημιουργία ενός επιχειρηματικού σχεδίου.
Ένα ουσιαστικό εκπαιδευτικό περιβάλλον βοηθά τα παιδιά να κατανοούν τα προβλήματα, να εξετάζουν διαφορετικές λύσεις, να παίρνουν αποφάσεις και να μαθαίνουν μέσα από τη δοκιμή.
Στο KidStartupper, η επιχειρηματική σκέψη προσεγγίζεται ως μια διαδικασία που οδηγεί από την παρατήρηση και την ιδέα προς την πράξη.
Τα παιδιά εξασκούνται στο να αναγνωρίζουν ανάγκες, να δημιουργούν λύσεις, να εξετάζουν την αξία μιας ιδέας και να παρουσιάζουν τη δουλειά τους.
Η διαδικασία αυτή δεν έχει στόχο να μετατρέψει κάθε παιδί σε επιχειρηματία. Έχει στόχο να το βοηθήσει να σκέφτεται πιο ανεξάρτητα, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να κατανοεί πώς μια ιδέα μπορεί να γίνει χρήσιμη για άλλους ανθρώπους.
Αν θέλετε να δείτε πώς μπορεί το παιδί σας να αναπτύξει αυτές τις δεξιότητες μέσα από ένα οργανωμένο πρόγραμμα, δείτε το πρόγραμμα επιχειρηματικότητας του KidStartupper για το παιδί σας.
Συμπέρασμα: Μια καλή ιδέα δεν χρειάζεται να είναι τέλεια — χρειάζεται να εξεταστεί
Όταν ένα παιδί παρουσιάζει μια επιχειρηματική ιδέα, το σημαντικότερο δεν είναι να αποφασίσουμε αμέσως αν είναι καλή ή κακή.
Το σημαντικό είναι να το βοηθήσουμε να σκεφτεί.
Ποιο πρόβλημα προσπαθεί να λύσει;
Ποιον μπορεί να βοηθήσει;
Τι χρειάζεται να μάθει πριν προχωρήσει;
Πώς μπορεί να δοκιμάσει την ιδέα του με έναν απλό τρόπο;
Τι θα κάνει αν ανακαλύψει ότι χρειάζεται αλλαγές;
Όταν τα παιδιά μαθαίνουν να κάνουν αυτές τις ερωτήσεις, αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι η επιχειρηματικότητα δεν είναι απλώς η δημιουργία μιας επιχείρησης.
Είναι η ικανότητα να παρατηρούμε τον κόσμο, να αναγνωρίζουμε ανάγκες, να δημιουργούμε λύσεις και να εξετάζουμε αν αυτές οι λύσεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Μια ιδέα δεν χρειάζεται να πετύχει για να έχει αξία ως μαθησιακή εμπειρία. Αρκεί να βοηθήσει ένα παιδί να σκεφτεί καλύτερα, να δοκιμάσει κάτι και να μάθει από αυτό.
