Πώς να Βοηθήσετε τα Παιδιά να Μιλούν με Αυτοπεποίθηση (Χωρίς Πίεση και Φόβο)
Πολλοί γονείς παρατηρούν κάτι πολύ παράξενο στα παιδιά τους.
Μέσα στο σπίτι μιλούν ασταμάτητα.
Περιγράφουν ιστορίες, εξηγούν ιδέες, μιλούν για παιχνίδια, κάνουν ερωτήσεις και συχνά δείχνουν απίστευτη φαντασία.
Όμως μόλις βρεθούν μπροστά σε κόσμο, σε μια σχολική παρουσίαση ή ακόμη και σε μια ομάδα παιδιών, αλλάζουν εντελώς.
Το παιδί που στο σπίτι μιλούσε συνεχώς ξαφνικά σωπαίνει.
Διστάζει.
Κοιτάζει κάτω.
Μιλά τόσο χαμηλόφωνα που δύσκολα ακούγεται.
Μερικές φορές γνωρίζει την απάντηση στην τάξη αλλά δεν σηκώνει ποτέ το χέρι του.
Άλλες φορές θέλει να πει κάτι αλλά φοβάται μήπως κάνει λάθος.
Αυτό είναι πολύ πιο συνηθισμένο από όσο νομίζουν οι περισσότεροι γονείς.
Και τις περισσότερες φορές δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν έχει ικανότητες.
Ούτε ότι δεν είναι έξυπνο.
Ούτε ότι δεν έχει ιδέες.
Συνήθως σημαίνει ότι δεν αισθάνεται ακόμη αρκετά ασφαλές για να εκφραστεί μπροστά σε άλλους.
Τα καλά νέα είναι ότι η αυτοπεποίθηση στην ομιλία δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιέσαι ή όχι.
Είναι δεξιότητα.
Και όπως κάθε δεξιότητα, μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά μέσα από εμπειρίες, ενθάρρυνση και καθημερινή εξάσκηση.
Γιατί η αυτοπεποίθηση στην ομιλία είναι πιο σημαντική από ποτέ
Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα.
Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσονται συνεχώς.
Πολλές τεχνικές δεξιότητες μπορεί στο μέλλον να αυτοματοποιηθούν.
Όμως οι ανθρώπινες δεξιότητες θα παραμείνουν εξαιρετικά σημαντικές.
Και μία από τις σημαντικότερες είναι η επικοινωνία.
Ένα παιδί που μπορεί να μιλά με αυτοπεποίθηση συνήθως δυσκολεύεται λιγότερο να:
- εκφράσει ιδέες
- κάνει φίλους
- συνεργαστεί με άλλους
- παρουσιάσει projects
- πάρει πρωτοβουλίες
- ηγηθεί σε ομάδες
Η αυτοπεποίθηση στην ομιλία δεν αφορά μόνο τις σχολικές παρουσιάσεις.
Επηρεάζει τον τρόπο που το παιδί βλέπει τον εαυτό του.
Ένα παιδί που αισθάνεται ότι η φωνή του έχει αξία συχνά τολμά περισσότερο και σε άλλους τομείς της ζωής.
Η αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να γίνει εξωστρεφές
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι ένα παιδί με αυτοπεποίθηση πρέπει να είναι πολύ κοινωνικό και να μιλά συνεχώς.
Αυτό δεν είναι αλήθεια.
Υπάρχουν παιδιά ήρεμα και πιο εσωστρεφή που έχουν εξαιρετικές δεξιότητες επικοινωνίας.
Η αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει να μιλά κάποιος ασταμάτητα.
Σημαίνει να μπορεί να εκφράζει τις σκέψεις του όταν χρειάζεται χωρίς έντονο φόβο.
Παράδειγμα από την πραγματική ζωή
Ένας πατέρας παρατήρησε ότι η 12χρονη κόρη του συμπεριφερόταν τελείως διαφορετικά ανάλογα με το περιβάλλον.
Στο σπίτι μιλούσε συνεχώς για βιβλία, ιστορίες και ιδέες που σκεφτόταν.
Δημιουργούσε μέχρι και «φανταστικές επιχειρήσεις» για παιχνίδι και σχεδίαζε λογότυπα στο τετράδιό της.
Στο σχολείο όμως οι καθηγητές την περιέγραφαν ως «πολύ ήσυχη».
Όταν έπρεπε να παρουσιάσει εργασία στην τάξη, αγχωνόταν τόσο που προσπαθούσε να το αποφύγει.
Ο πατέρας κατάλαβε κάτι σημαντικό:
η κόρη του δεν είχε έλλειψη ιδεών.
Είχε φόβο έκφρασης.
Αντί να την πιέσει, άρχισε να κάνει μικρές αλλαγές στο σπίτι.
Στις οικογενειακές συζητήσεις της ζητούσε να εξηγεί τις ιδέες της χωρίς διακοπές.
Κάποιες φορές της ζητούσε να «διδάξει» κάτι που είχε μάθει.
Άλλες φορές της ζητούσε τη γνώμη της για πραγματικές αποφάσεις της οικογένειας.
Σιγά-σιγά άρχισε να αποκτά περισσότερη άνεση.
Όχι απότομα.
Σταδιακά.
Λίγους μήνες αργότερα, παρουσίασε μόνη της εργασία στην τάξη για πρώτη φορά.
Έτσι χτίζεται συνήθως η αυτοπεποίθηση:
μέσα από πολλές μικρές εμπειρίες.
Γιατί πολλά παιδιά φοβούνται να μιλήσουν
Τα παιδιά δεν γεννιούνται με φόβο έκφρασης.
Τα πολύ μικρά παιδιά συνήθως μιλούν ελεύθερα χωρίς να σκέφτονται ιδιαίτερα αν θα κάνουν λάθος.
Καθώς μεγαλώνουν όμως αρχίζουν να συνειδητοποιούν τις αντιδράσεις των άλλων.
Συγκρίνονται.
Φοβούνται μήπως γελάσουν μαζί τους.
Φοβούνται μήπως εκτεθούν.
Μερικοί συνηθισμένοι λόγοι είναι:
- φόβος λάθους
- φόβος κριτικής
- αρνητικές εμπειρίες
- συχνές διακοπές από ενήλικες
- συγκρίσεις με άλλα παιδιά
- τελειομανία
Ακόμη και οι καλοπροαίρετοι ενήλικες μερικές φορές ενισχύουν άθελά τους αυτόν τον φόβο.
Για παράδειγμα:
- διορθώνουν συνεχώς το παιδί
- ολοκληρώνουν τις προτάσεις του
- το πιέζουν να μιλήσει δημόσια
- το συγκρίνουν με αδέρφια ή συμμαθητές
Η διαφορά ανάμεσα στην πίεση και την ενθάρρυνση
Πολλοί γονείς θέλουν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να μιλούν με περισσότερη αυτοπεποίθηση.
Όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην πίεση και στην ενθάρρυνση.
Η πίεση ακούγεται κάπως έτσι:
«Μίλα πιο δυνατά.»
«Γιατί είσαι τόσο ντροπαλός;»
«Ο αδερφός σου μιλάει καλύτερα.»
Η ενθάρρυνση ακούγεται διαφορετικά:
«Θέλω πολύ να ακούσω την ιδέα σου.»
«Πάρε τον χρόνο σου.»
«Αυτό που είπες ήταν πολύ ενδιαφέρον.»
Ο στόχος δεν είναι να γίνει το παιδί «performer».
Ο στόχος είναι να αισθάνεται ασφαλές να εκφραστεί.
Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν πραγματικά
1. Δημιουργήστε πραγματικές συζητήσεις
Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να βοηθήσετε ένα παιδί είναι οι πραγματικές συζητήσεις.
Όχι μόνο τυπικές ερωτήσεις.
Αλλά ουσιαστικές κουβέντες.
Αντί για:
«Πώς πήγε το σχολείο;»
δοκιμάστε:
- Ποιο ήταν το πιο ενδιαφέρον πράγμα που έγινε σήμερα;
- Αν άλλαζες κάτι στο σχολείο τι θα ήταν;
- Ποιο πρόβλημα θα ήθελες να λύσεις;
- Αν δημιουργούσες κάτι δικό σου τι θα ήταν;
Αυτές οι ερωτήσεις βοηθούν το παιδί να οργανώνει σκέψεις και να εκφράζει ιδέες.
2. Μην διακόπτετε συνεχώς
Πολλοί ενήλικες διακόπτουν τα παιδιά χωρίς να το καταλαβαίνουν.
Άλλες φορές επειδή βιάζονται.
Άλλες φορές επειδή νομίζουν ότι ξέρουν ήδη τι θέλει να πει το παιδί.
Όμως όταν ένα παιδί διακόπτεται συνεχώς, μπορεί να αρχίσει να νιώθει ότι αυτά που λέει δεν έχουν αξία.
Δώστε χρόνο.
Αφήστε το παιδί να ολοκληρώνει τη σκέψη του.
3. Ενθαρρύνετε την αφήγηση ιστοριών
Η αφήγηση ιστοριών είναι ένας από τους πιο φυσικούς τρόπους ανάπτυξης επικοινωνίας.
Το παιδί μαθαίνει να:
- οργανώνει σκέψεις
- περιγράφει γεγονότα
- κρατά την προσοχή
- εκφράζει συναισθήματα
Για παράδειγμα:
- ζητήστε να περιγράψει την πιο αστεία στιγμή της εβδομάδας
- να δημιουργήσει μια φανταστική ιστορία
- να εξηγήσει πώς έλυσε ένα πρόβλημα
4. Αφήστε τα παιδιά να μιλούν για αυτά που αγαπούν
Τα περισσότερα παιδιά μιλούν πιο εύκολα για πράγματα που αγαπούν πραγματικά.
Ένα παιδί που δυσκολεύεται να μιλήσει στην τάξη μπορεί ξαφνικά να μιλά ασταμάτητα για:
- Minecraft
- ποδόσφαιρο
- ζωγραφική
- ζώα
- διάστημα
- τεχνολογία
Αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Η αυτοπεποίθηση ξεκινά συχνά από οικεία θέματα.
5. Μην κολλάτε την ταμπέλα «ντροπαλό παιδί»
Οι ταμπέλες επηρεάζουν πολύ τα παιδιά.
Όταν ακούνε συνεχώς:
«Είναι ντροπαλός.»
«Δεν μιλάει ποτέ.»
μπορεί να αρχίσουν να το βλέπουν ως μόνιμη ταυτότητα.
Αντί γι’ αυτό, περιγράψτε την εξέλιξη:
«Αρχίζεις να εκφράζεις τις ιδέες σου πιο άνετα.»
6. Ξεκινήστε από μικρές καταστάσεις
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται σταδιακά.
Δεν χρειάζεται το παιδί να μιλήσει αμέσως μπροστά σε μεγάλο κοινό.
Μπορεί να ξεκινήσει από:
- να παραγγείλει μόνο του σε ένα κατάστημα
- να εξηγήσει ένα παιχνίδι στην οικογένεια
- να παρουσιάσει κάτι μικρό στο σπίτι
- να κάνει μια ερώτηση δημόσια
Αυτές οι μικρές εμπειρίες συσσωρεύονται.
7. Δώστε σημασία στις ιδέες και όχι στην τελειότητα
Κάποια παιδιά φοβούνται να μιλήσουν επειδή θέλουν να τα πουν όλα τέλεια.
Φοβούνται το λάθος.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν εστιάζοντας περισσότερο στην ιδέα παρά στην τελειότητα της ομιλίας.
Για παράδειγμα:
«Αυτό ήταν πολύ ενδιαφέρον που σκέφτηκες.»
αντί να διορθώνετε κάθε μικρό λάθος.
Η σύνδεση με το μέλλον
Τα παιδιά που μαθαίνουν να μιλούν με αυτοπεποίθηση συνήθως αισθάνονται πιο άνετα να:
- παρουσιάζουν ιδέες
- συνεργάζονται
- ηγούνται ομάδων
- ξεκινούν projects
- παίρνουν πρωτοβουλίες
Αυτές οι δεξιότητες συνδέονται άμεσα με:
- δημιουργικότητα
- ηγεσία
- καινοτομία
- επιχειρηματική σκέψη
Μπορεί επίσης να σας ενδιαφέρουν:
Ερωτήσεις που κάνουν συχνά οι γονείς
Τι γίνεται αν το παιδί αρνείται να μιλήσει μπροστά σε ομάδες;
Μην το πιέσετε απότομα.
Ξεκινήστε από μικρότερες και ασφαλέστερες καταστάσεις.
Μπορούν τα ντροπαλά παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση;
Φυσικά.
Πολλοί εξαιρετικοί επικοινωνιακά άνθρωποι είναι ήρεμοι χαρακτήρες.
Πόσο χρόνο χρειάζεται συνήθως;
Συνήθως η αλλαγή γίνεται σταδιακά μέσα από μικρές θετικές εμπειρίες.
Πρέπει να διορθώνουμε συνεχώς το παιδί όταν μιλά;
Όχι συνεχώς.
Η υπερβολική διόρθωση μπορεί να αυξήσει τον φόβο έκφρασης.
Ένας πιο οργανωμένος τρόπος ανάπτυξης αυτοπεποίθησης
Πολλά παιδιά αποκτούν περισσότερη αυτοπεποίθηση όταν συμμετέχουν σε δημιουργικά projects, συνεργατικές δραστηριότητες και παρουσιάσεις ιδεών.
Περιβάλλοντα μάθησης που ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία βοηθούν σημαντικά.
Αν θέλετε το παιδί σας να αναπτύξει δημιουργικότητα, επιχειρηματική σκέψη και αυτοπεποίθηση μέσα από διαδραστικά projects, μπορείτε να δείτε περισσότερα εδώ:
μαθήματα επιχειρηματικότητας για παιδιά από το σπίτι
Συμπέρασμα
Το να βοηθήσετε ένα παιδί να μιλά με αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει να το μετατρέψετε σε κάποιον που μιλά συνεχώς.
Σημαίνει να το βοηθήσετε να νιώθει ασφαλές να εκφράζει ιδέες και σκέψεις χωρίς φόβο.
Και τις περισσότερες φορές αυτή η αυτοπεποίθηση χτίζεται μέσα από μικρές καθημερινές στιγμές.
Μια συζήτηση στο σπίτι.
Μια ιστορία που διηγήθηκε.
Μια ιδέα που άκουσαν με προσοχή.
Αυτές οι μικρές στιγμές διαμορφώνουν σταδιακά τον τρόπο που το παιδί βλέπει τον εαυτό του και τη φωνή του.
