Τα Περισσότερα Σχολεία Εξακολουθούν να Εκπαιδεύουν Υπαλλήλους, Όχι Επιχειρηματίες

Αυτή η φράση συχνά προκαλεί αντιδράσεις.

Και πολλές φορές παρεξηγείται.

Όταν κάποιος λέει ότι τα σχολεία εκπαιδεύουν περισσότερο υπαλλήλους παρά επιχειρηματίες, δεν σημαίνει ότι τα σχολεία αποτυγχάνουν.

Δεν σημαίνει ότι οι εκπαιδευτικοί δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Δεν σημαίνει ότι η παραδοσιακή εκπαίδευση δεν έχει αξία.

Τα σχολεία παίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των παιδιών.

Διδάσκουν γλώσσα, μαθηματικά, επιστήμες, ιστορία, κοινωνικές δεξιότητες και πολλές ακόμη βασικές γνώσεις που τα παιδιά θα χρειαστούν σε όλη τους τη ζωή.

Αξίζει όμως να θέσουμε ένα ειλικρινές ερώτημα:

Τα περισσότερα σύγχρονα σχολικά συστήματα δημιουργήθηκαν αρχικά για να αναπτύσσουν επιχειρηματίες;

Ή δημιουργήθηκαν για έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο;

Αν κοιτάξουμε την ιστορία, η απάντηση γίνεται αρκετά ξεκάθαρη.

Το σχολικό σύστημα δημιουργήθηκε για μια άλλη εποχή

Τα περισσότερα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα διαμορφώθηκαν κατά την περίοδο της βιομηχανικής ανάπτυξης.

Τα εργοστάσια χρειάζονταν εργαζόμενους.

Οι κυβερνήσεις χρειάζονταν μορφωμένους πολίτες.

Οι επιχειρήσεις χρειάζονταν αξιόπιστους υπαλλήλους.

Οι μεγάλοι οργανισμοί αναζητούσαν ανθρώπους που μπορούσαν να:

• ακολουθούν οδηγίες
• είναι συνεπείς στο ωράριό τους
• εργάζονται μέσα σε συγκεκριμένα συστήματα
• ολοκληρώνουν εργασίες
• διατηρούν σταθερή απόδοση

Όλες αυτές οι δεξιότητες είχαν τεράστια αξία.

Και εξακολουθούν να έχουν.

Το ζήτημα δεν είναι ότι αυτές οι δεξιότητες είναι λανθασμένες.

Το ζήτημα είναι ότι ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά, ενώ πολλά εκπαιδευτικά μοντέλα έχουν αλλάξει πολύ πιο αργά.

Η οικονομία του μέλλοντος ίσως ανταμείβει διαφορετικούς συνδυασμούς δεξιοτήτων από εκείνους που απαιτούσε πριν από πενήντα ή εκατό χρόνια.

Τι επιβραβεύουν συνήθως τα σχολεία

Αν παρατηρήσουμε με ειλικρίνεια την καθημερινότητα πολλών μαθητών, θα δούμε ορισμένα επαναλαμβανόμενα μοτίβα.

Οι μαθητές συχνά επιβραβεύονται όταν:

• δίνουν τη σωστή απάντηση
• ακολουθούν πιστά τις οδηγίες
• αποφεύγουν τα λάθη
• μένουν μέσα στα προκαθορισμένα πλαίσια
• ολοκληρώνουν εργασίες ακριβώς όπως ζητήθηκε
• γράφουν καλά στις εξετάσεις

Φυσικά αυτά δεν είναι αρνητικά στοιχεία.

Η πειθαρχία έχει αξία.

Η υπευθυνότητα έχει αξία.

Η συνέπεια έχει αξία.

Όμως η επιχειρηματική σκέψη απαιτεί συχνά και άλλες συμπεριφορές που δεν επιβραβεύονται πάντα το ίδιο.

Όπως:

• να αμφισβητείς υποθέσεις
• να παίρνεις πρωτοβουλίες
• να δοκιμάζεις ιδέες
• να πειραματίζεσαι
• να διαχειρίζεσαι αβεβαιότητα
• να μαθαίνεις από αποτυχίες

Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν ταιριάζουν πάντα εύκολα σε ένα τυποποιημένο εκπαιδευτικό σύστημα.

Οι επιχειρηματίες και οι υπάλληλοι λύνουν διαφορετικά προβλήματα

Η συζήτηση αυτή δεν αφορά το ποια πορεία είναι καλύτερη.

Η κοινωνία χρειάζεται και υπαλλήλους και επιχειρηματίες.

Καμία επιχείρηση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς ικανούς εργαζόμενους.

Και καμία νέα επιχείρηση δεν μπορεί να δημιουργηθεί χωρίς ανθρώπους που αναλαμβάνουν πρωτοβουλία.

Η διαφορά βρίσκεται στον τρόπο που προσεγγίζονται τα προβλήματα.

Οι υπάλληλοι συνήθως εργάζονται μέσα σε υπάρχοντα συστήματα.

Οι επιχειρηματίες συχνά δημιουργούν νέα συστήματα.

Οι υπάλληλοι αναλαμβάνουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες.

Οι επιχειρηματίες ξεκινούν πολλές φορές από προβλήματα που δεν έχουν ακόμη ξεκάθαρη λύση.

Καμία από τις δύο διαδρομές δεν είναι ανώτερη.

Όμως απαιτούν διαφορετικό τρόπο σκέψης.

Και ιστορικά τα περισσότερα σχολικά συστήματα έδιναν μεγαλύτερη έμφαση στην πρώτη κατηγορία.

Η σύγχρονη οικονομία ανταμείβει την πρωτοβουλία

Το διαδίκτυο έχει αλλάξει ριζικά τις ευκαιρίες που έχουν οι νέοι άνθρωποι.

Σήμερα ένας έφηβος μπορεί να:

• δημιουργήσει ιστοσελίδα
• χτίσει κοινότητα
• ξεκινήσει podcast
• δημιουργήσει ψηφιακά προϊόντα
• προσφέρει υπηρεσίες online
• μάθει σχεδόν οποιαδήποτε δεξιότητα μέσω του διαδικτύου

Αυτές οι δυνατότητες δεν υπήρχαν για τις προηγούμενες γενιές στον ίδιο βαθμό.

Γι' αυτό η πρωτοβουλία γίνεται ολοένα και πιο σημαντική.

Τα παιδιά που μαθαίνουν να δημιουργούν ευκαιρίες ίσως αποκτήσουν σημαντικά πλεονεκτήματα στο μέλλον.

Το δύσκολο είναι ότι η πρωτοβουλία δεν διδάσκεται εύκολα μόνο μέσα από θεωρία.

Αναπτύσσεται μέσα από δράση.

Μέσα από projects.

Μέσα από πειραματισμό.

Μέσα από πραγματικά προβλήματα.

Ο φόβος του λάθους

Μία από τις μεγαλύτερες διαφορές ανάμεσα στο σχολικό περιβάλλον και στον κόσμο της επιχειρηματικότητας αφορά τα λάθη.

Στο σχολείο, τα λάθη συχνά μειώνουν τη βαθμολογία.

Έτσι πολλά παιδιά μαθαίνουν να τα αποφεύγουν.

Με τον καιρό, ορισμένοι μαθητές αρχίζουν να συνδέουν το λάθος με την αποτυχία.

Οι επιχειρηματίες όμως βλέπουν συχνά τα λάθη διαφορετικά.

Ένα λάθος μπορεί να αποκαλύψει νέες πληροφορίες.

Ένα αποτυχημένο προϊόν μπορεί να δείξει τι πραγματικά χρειάζονται οι πελάτες.

Μια αποτυχημένη ιδέα μπορεί να οδηγήσει σε μια καλύτερη.

Πολλές από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο δημιουργήθηκαν μετά από συνεχείς δοκιμές, αποτυχίες και προσαρμογές.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα παιδιά πρέπει να επιδιώκουν την αποτυχία.

Σημαίνει ότι πρέπει να μάθουν πως τα λάθη αποτελούν συχνά μέρος της μάθησης και της εξέλιξης.

Γιατί η επίλυση προβλημάτων είναι πιο σημαντική από ποτέ

Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι ακούνε τη λέξη «επιχειρηματικότητα», σκέφτονται επιχειρήσεις.

Στην πραγματικότητα όμως η επιχειρηματικότητα είναι κυρίως επίλυση προβλημάτων.

Κάθε επιτυχημένη επιχείρηση λύνει ένα πρόβλημα για κάποιον.

Όσο μεγαλύτερο το πρόβλημα που λύνει, τόσο μεγαλύτερη είναι συνήθως και η αξία που δημιουργεί.

Γι' αυτό η επίλυση προβλημάτων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες του μέλλοντος.

Τα παιδιά που μαθαίνουν να εντοπίζουν προβλήματα και να αναζητούν λύσεις αποκτούν ικανότητες που εφαρμόζονται σε κάθε τομέα της ζωής.

Στο σχολείο.

Στην εργασία.

Στις σχέσεις.

Στην ηγεσία.

Στην προσωπική ανάπτυξη.

Γιατί η δημιουργικότητα δεν είναι πλέον προαιρετική

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο παράγεται η πληροφορία.

Πολλές επαναλαμβανόμενες εργασίες αυτοματοποιούνται.

Καθώς συμβαίνει αυτό, η ανθρώπινη δημιουργικότητα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία.

Τα παιδιά που μπορούν να παράγουν ιδέες, να συνδέουν έννοιες και να δημιουργούν πρωτότυπες λύσεις ίσως ξεχωρίσουν περισσότερο τα επόμενα χρόνια.

Η δημιουργικότητα δεν αφορά μόνο την τέχνη.

Ένα δημιουργικό παιδί μπορεί να:

• βρει μια νέα λύση
• βελτιώσει μια διαδικασία
• εντοπίσει μια ανάγκη της αγοράς
• δημιουργήσει ένα προϊόν
• σχεδιάσει ένα project

Η δημιουργικότητα είναι συχνά πρακτική.

Και η πρακτική δημιουργικότητα αποτελεί βασικό στοιχείο της επιχειρηματικής σκέψης.

Πολλοί επιτυχημένοι επιχειρηματίες δεν ήταν οι «τέλειοι μαθητές»

Αυτό δεν είναι επιχείρημα κατά της ακαδημαϊκής επιτυχίας.

Πολλοί επιτυχημένοι επιχειρηματίες ήταν εξαιρετικοί μαθητές.

Ωστόσο, η ιστορία είναι γεμάτη από ανθρώπους που δεν ταίριαζαν απόλυτα στο παραδοσιακό σχολικό μοντέλο.

Συχνά το πρόβλημα δεν ήταν η νοημοσύνη τους.

Ήταν το διαφορετικό τους τρόπο σκέψης.

Έκαναν ασυνήθιστες ερωτήσεις.

Αμφισβητούσαν δεδομένα.

Βαριόντουσαν την επανάληψη.

Και πολλές φορές αυτά τα χαρακτηριστικά έγιναν αργότερα τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά τους.

Το μέλλον ίσως ανήκει στους δημιουργούς

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές της εποχής μας είναι η αυξανόμενη αξία της δημιουργίας.

Τα παιδιά σήμερα δεν χρειάζονται τεράστιους πόρους για να δημιουργήσουν κάτι σημαντικό.

Μπορούν να:

• δημιουργήσουν ιστοσελίδα
• ξεκινήσουν podcast
• φτιάξουν κανάλι στο YouTube
• σχεδιάσουν ψηφιακά προϊόντα
• δημιουργήσουν κοινότητες
• παράγουν εκπαιδευτικό περιεχόμενο

Τα εμπόδια για τη δημιουργία είναι μικρότερα από ποτέ.

Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά που μαθαίνουν να δημιουργούν ίσως αποκτήσουν σημαντικά πλεονεκτήματα απέναντι σε εκείνα που μαθαίνουν μόνο να καταναλώνουν πληροφορίες.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι γονείς δεν χρειάζεται να επιλέξουν ανάμεσα στο σχολείο και στην επιχειρηματική μάθηση.

Η καλύτερη προσέγγιση είναι συνήθως ο συνδυασμός των δύο.

Τα παιδιά χρειάζονται ισχυρές ακαδημαϊκές βάσεις.

Αλλά μπορούν παράλληλα να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που ενισχύουν:

• την ηγεσία
• την επικοινωνία
• τη δημιουργικότητα
• την επίλυση προβλημάτων
• την πρωτοβουλία
• την επιχειρηματική σκέψη

Συμπέρασμα

Τα περισσότερα σχολεία δημιουργήθηκαν για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες μιας διαφορετικής εποχής.

Αυτό δεν τα καθιστά λιγότερο σημαντικά.

Σημαίνει όμως ότι ίσως δεν αρκούν από μόνα τους για να προετοιμάσουν τα παιδιά για το μέλλον.

Ο κόσμος που έρχεται πιθανότατα θα ανταμείβει όλο και περισσότερο ανθρώπους που μπορούν να:

• παίρνουν πρωτοβουλίες
• επιλύουν προβλήματα
• προσαρμόζονται γρήγορα
• επικοινωνούν ιδέες
• δημιουργούν αξία
• χτίζουν νέες ευκαιρίες

Και παρόλο που δεν θα γίνουν όλα τα παιδιά επιχειρηματίες, η επιχειρηματική σκέψη ίσως αποδειχθεί μία από τις πιο πολύτιμες δεξιότητες που μπορούν να αναπτύξουν στον 21ο αιώνα.