Πώς να Μάθετε στα Παιδιά να Λύνουν Προβλήματα (Πρακτικός Οδηγός για Γονείς)

Σχεδόν κάθε γονιός έχει ζήσει μια παρόμοια στιγμή.

Το παιδί έρχεται εκνευρισμένο ή απογοητευμένο και λέει:

«Δεν μπορώ να το κάνω αυτό.»

Μπορεί να είναι μια άσκηση μαθηματικών, μια εργασία για το σχολείο ή μια διαφωνία με έναν φίλο.

Η φυσική αντίδραση πολλών γονιών είναι να βοηθήσουν αμέσως δίνοντας τη λύση.

Όμως όταν αυτό συμβαίνει συνεχώς, το παιδί αρχίζει να πιστεύει ότι τα προβλήματα λύνονται μόνο από άλλους.

Αντί να μάθει να σκέφτεται μόνο του, περιμένει την απάντηση.

Η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων όμως είναι μια από τις πιο σημαντικές δεξιότητες που μπορεί να αναπτύξει ένα παιδί.

Επηρεάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις δυσκολίες στο σχολείο, τις σχέσεις με φίλους και αργότερα τις επαγγελματικές προκλήσεις.

Γιατί η επίλυση προβλημάτων είναι τόσο σημαντική

Στον κόσμο που μεγαλώνουν τα παιδιά σήμερα, οι πληροφορίες είναι παντού. Αυτό που ξεχωρίζει πραγματικά τους ανθρώπους δεν είναι μόνο τι γνωρίζουν, αλλά πώς σκέφτονται.

Τα παιδιά που μαθαίνουν να λύνουν προβλήματα αναπτύσσουν:

• αυτοπεποίθηση
• κριτική σκέψη
• υπομονή
• πρωτοβουλία
• δημιουργική σκέψη

Με άλλα λόγια, αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες όχι σαν εμπόδιο αλλά σαν πρόκληση που μπορούν να ξεπεράσουν.

Παράδειγμα από την καθημερινότητα: τα μαθήματα του σχολείου

Ας φανταστούμε μια συνηθισμένη κατάσταση.

Ένα παιδί κάθεται στο γραφείο του για να λύσει μια άσκηση μαθηματικών και λέει αμέσως:

«Δεν καταλαβαίνω τίποτα.»

Αν ο γονιός εξηγήσει απλά την απάντηση, το πρόβλημα λύθηκε προσωρινά.

Αν όμως κάνει μερικές ερωτήσεις, το παιδί αρχίζει να σκέφτεται.

Για παράδειγμα:

• Ποιο σημείο της άσκησης καταλαβαίνεις;
• Τι είναι αυτό που σε μπερδεύει;
• Ποιο θα μπορούσε να είναι το πρώτο μικρό βήμα;

Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει να χωρίζει ένα δύσκολο πρόβλημα σε μικρότερα κομμάτια.

Παράδειγμα: διαφωνία με φίλους

Τα παιδιά συχνά έρχονται αντιμέτωπα με συγκρούσεις με φίλους.

Ένα παιδί μπορεί να πει ότι κάποιος φίλος του το αγνόησε ή είπε κάτι που το στεναχώρησε.

Αντί να παρέμβει αμέσως ο γονιός, μπορεί να βοηθήσει το παιδί να σκεφτεί:

• Γιατί πιστεύεις ότι συνέβη αυτό;
• Πώς θα ένιωθες αν ήσουν στη θέση του;
• Τι θα μπορούσες να πεις για να λυθεί το πρόβλημα;

Έτσι το παιδί αναπτύσσει δεξιότητες επικοινωνίας και κατανόησης.

Όταν κάτι δεν λειτουργεί όπως περιμέναμε

Φανταστείτε ένα παιδί που κατασκευάζει κάτι για το σχολείο.

Ένα μοντέλο, μια χειροτεχνία ή ένα project.

Ξαφνικά κάτι σπάει ή δεν λειτουργεί.

Το παιδί απογοητεύεται και θέλει να τα παρατήσει.

Αυτή είναι μια πολύ σημαντική στιγμή μάθησης.

Αν ο γονιός ρωτήσει:

«Τι θα έκανε ένας εφευρέτης σε αυτή την περίπτωση;»

το παιδί αρχίζει να σκέφτεται πιθανές λύσεις.

• να διορθώσει το κομμάτι
• να αλλάξει το σχέδιο
• να δοκιμάσει άλλο τρόπο

Έτσι μαθαίνει ότι τα λάθη είναι μέρος της δημιουργίας.

Η δύναμη των σωστών ερωτήσεων

Ένα από τα πιο δυνατά εργαλεία που έχουν οι γονείς είναι οι ερωτήσεις.

Οι ερωτήσεις βοηθούν τα παιδιά να σκεφτούν βαθύτερα.

Μερικές χρήσιμες ερωτήσεις είναι:

• Τι ιδέες έχεις για να λυθεί αυτό;
• Τι θα συνέβαινε αν δοκιμάζαμε κάτι διαφορετικό;
• Ποια είναι η πιο απλή λύση που μπορούμε να δοκιμάσουμε;

Με τον καιρό τα παιδιά αρχίζουν να κάνουν αυτές τις ερωτήσεις στον εαυτό τους.

Η σύνδεση με τη δημιουργική σκέψη

Η επίλυση προβλημάτων συνδέεται στενά με τη δημιουργική σκέψη.

Όταν τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να δημιουργούν, να σχεδιάζουν και να δοκιμάζουν ιδέες, μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις πιο δημιουργικά.

Αν θέλετε δραστηριότητες που αναπτύσσουν τη δημιουργική σκέψη, μπορείτε να δείτε και τον οδηγό μας:

δραστηριότητες δημιουργικής σκέψης για παιδιά

Από την επίλυση προβλημάτων στις ιδέες

Πολλές μεγάλες ιδέες ξεκινούν από ένα μικρό πρόβλημα.

Ένα παιδί μπορεί να παρατηρήσει ότι οι συμμαθητές του δυσκολεύονται να οργανώσουν τα μαθήματα τους.

Έτσι μπορεί να σκεφτεί μια καλύτερη ατζέντα ή εφαρμογή.

Κάποιο άλλο παιδί μπορεί να δει ότι τα σχολικά σακίδια είναι άβολα και να σχεδιάσει μια καλύτερη ιδέα.

Αυτές οι σκέψεις είναι η αρχή της καινοτομίας.

Πώς μπορούν οι γονείς να ενισχύσουν αυτή τη δεξιότητα

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά με απλούς τρόπους:

• να ενθαρρύνουν τις ιδέες
• να μην φοβούνται τα λάθη
• να δίνουν χώρο για πειραματισμό
• να ακούν προσεκτικά τις σκέψεις των παιδιών

Μερικές φορές μια απλή φράση όπως:

«Πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα. Πώς πιστεύεις ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει;»

μπορεί να κάνει το παιδί να σκεφτεί πολύ πιο βαθιά.

Μια διαφορετική προσέγγιση μάθησης

Πολλοί γονείς σήμερα αναζητούν τρόπους ώστε τα παιδιά να μάθουν δεξιότητες όπως δημιουργική σκέψη, επίλυση προβλημάτων και επιχειρηματικότητα μέσα από πρακτικές δραστηριότητες.

Αν θέλετε το παιδί σας να εξερευνήσει αυτές τις δεξιότητες μέσα από διαδραστικά μαθήματα και projects, μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα εδώ:

μαθήματα επιχειρηματικότητας για παιδιά από το σπίτι

Συμπέρασμα

Τα παιδιά δεν μαθαίνουν να λύνουν προβλήματα επειδή τους λέμε τις απαντήσεις.

Μαθαίνουν όταν έχουν την ευκαιρία να σκεφτούν.

Όταν οι γονείς μετατρέπουν τα καθημερινά προβλήματα σε ευκαιρίες σκέψης, τα παιδιά αποκτούν αυτοπεποίθηση και ανεξαρτησία.

Και αυτή η δεξιότητα μπορεί να τα βοηθήσει σε όλη τους τη ζωή.