Είναι το Παιδί μου Έτοιμο για Επιχειρηματικότητα; 10 Σημάδια που Μπορούν να το Δείξουν
Πότε είναι ένα παιδί έτοιμο να μάθει επιχειρηματικότητα;
Είναι μια ερώτηση που πολλοί γονείς κάνουν όταν ακούν για προγράμματα επιχειρηματικότητας για παιδιά. Ίσως αναρωτιούνται αν το παιδί τους είναι αρκετά μεγάλο, αν έχει τις απαραίτητες δεξιότητες ή αν χρειάζεται ήδη να δείχνει ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις και τα χρήματα.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να έχει επιχειρηματική ιδέα, να θέλει να δημιουργήσει μια επιχείρηση ή να γνωρίζει τι σημαίνει «επιχειρηματίας» για να είναι έτοιμο να γνωρίσει την επιχειρηματική σκέψη.
Η επιχειρηματικότητα για παιδιά αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί παρατηρεί τον κόσμο, αναγνωρίζει προβλήματα, δημιουργεί ιδέες, παίρνει αποφάσεις, δοκιμάζει λύσεις και μαθαίνει από την εμπειρία.
Άρα, το καλύτερο ερώτημα δεν είναι μόνο «Είναι το παιδί μου αρκετά μεγάλο για επιχειρηματικότητα;»
Είναι:
«Δείχνει το παιδί μου σημάδια ότι είναι έτοιμο να αρχίσει να σκέφτεται και να ενεργεί με περισσότερη πρωτοβουλία;»
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ηλικία στην οποία ένα παιδί γίνεται «έτοιμο»
Η ετοιμότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ηλικία.
Δύο παιδιά της ίδιας ηλικίας μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική σχέση με την πρωτοβουλία, τη δημιουργικότητα, την επίλυση προβλημάτων και την ανάληψη αποφάσεων.
Ένα παιδί μπορεί να είναι πολύ εξωστρεφές και να παρουσιάζει εύκολα τις ιδέες του. Ένα άλλο μπορεί να είναι πιο ήσυχο, αλλά να παρατηρεί συνεχώς προβλήματα και να σκέφτεται διαφορετικές λύσεις.
Και τα δύο μπορεί να έχουν σημαντικά στοιχεία επιχειρηματικής σκέψης.
Επομένως, δεν χρειάζεται να περιμένουμε μέχρι ένα παιδί να «μεγαλώσει αρκετά». Μπορούμε να παρατηρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται και συμπεριφέρεται στην καθημερινότητά του.
10 σημάδια ότι ένα παιδί μπορεί να είναι έτοιμο για επιχειρηματική εκπαίδευση
1. Κάνει πολλές ερωτήσεις
«Γιατί γίνεται έτσι;»
«Γιατί δεν το κάνουμε διαφορετικά;»
«Ποιος το έφτιαξε;»
«Γιατί αυτό κοστίζει τόσο;»
«Θα μπορούσε να γίνει καλύτερο;»
Οι συνεχείς ερωτήσεις δεν είναι απλώς ένδειξη περιέργειας. Είναι ένας τρόπος με τον οποίο τα παιδιά προσπαθούν να καταλάβουν πώς λειτουργεί ο κόσμος.
Η επιχειρηματική σκέψη ξεκινά συχνά από μια απλή ερώτηση: «Γιατί δεν υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος;»
Ένα παιδί που αμφισβητεί, παρατηρεί και ρωτά μπορεί να έχει ένα πολύ σημαντικό θεμέλιο για την ανάπτυξη επιχειρηματικής σκέψης.
2. Παρατηρεί προβλήματα στην καθημερινότητα
Ίσως παρατηρεί ότι κάτι στο σπίτι είναι δύσκολο να γίνει.
Ίσως σχολιάζει ότι μια διαδικασία στο σχολείο θα μπορούσε να είναι καλύτερη.
Ίσως βλέπει κάτι που ενοχλεί τους φίλους του και σκέφτεται έναν διαφορετικό τρόπο να το αντιμετωπίσει.
Αυτές οι παρατηρήσεις έχουν ιδιαίτερη αξία.
Οι επιχειρηματικές ιδέες δεν ξεκινούν πάντα από την ερώτηση «Τι προϊόν να δημιουργήσω;». Πολύ συχνά ξεκινούν από την ερώτηση «Ποιο πρόβλημα θα μπορούσα να λύσω;»
Αν το παιδί σας εντοπίζει προβλήματα που άλλοι προσπερνούν, αυτό μπορεί να αποτελεί σημαντική ένδειξη επιχειρηματικής ετοιμότητας.
3. Προσπαθεί να βρει δικές του λύσεις
Ένα παιδί μπορεί να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα και αμέσως να προτείνει μια λύση.
Η λύση μπορεί να μην είναι πάντα πρακτική. Μπορεί να είναι υπερβολικά δύσκολη ή ακόμη και εντελώς λανθασμένη.
Αυτό δεν είναι το σημαντικό.
Το σημαντικό είναι ότι το παιδί προσπαθεί να περάσει από το «υπάρχει ένα πρόβλημα» στο «μπορώ να κάνω κάτι γι' αυτό».
Αυτό είναι ένα από τα βασικά βήματα της επιχειρηματικής σκέψης.
4. Δεν φοβάται να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό
Ένα παιδί που αλλάζει τους κανόνες ενός παιχνιδιού, δοκιμάζει έναν διαφορετικό τρόπο να κατασκευάσει κάτι ή πειραματίζεται με μια νέα ιδέα μπορεί να αναπτύσσει κάτι πολύ σημαντικό: την προθυμία να πειραματιστεί.
Η επιχειρηματικότητα δεν βασίζεται στην προσπάθεια να γνωρίζουμε εκ των προτέρων ότι μια ιδέα θα πετύχει.
Βασίζεται συχνά στην ικανότητα να δοκιμάζουμε, να παρατηρούμε τι συνέβη και να βελτιώνουμε την επόμενη προσπάθεια.
Ένα παιδί που λέει «Ας το δοκιμάσουμε» έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα.
5. Έχει δικές του ιδέες
«Να φτιάξουμε αυτό…»
«Θα μπορούσαμε να κάνουμε εκείνο…»
«Ξέρεις τι θα ήταν ωραίο;»
Τα παιδιά παράγουν συνεχώς ιδέες. Μερικές είναι απλές, άλλες φανταστικές και κάποιες εντελώς μη ρεαλιστικές.
Δεν χρειάζεται όμως να αξιολογούμε μια παιδική ιδέα μόνο με βάση το αν μπορεί να γίνει επιχείρηση.
Η σημαντική ερώτηση είναι αν το παιδί έχει μάθει να παρατηρεί, να φαντάζεται εναλλακτικές και να προτείνει κάτι που δεν υπήρχε πριν.
Αυτή είναι η αρχή της δημιουργικότητας και της καινοτομίας.
6. Θέλει να κάνει πράγματα μόνο του
Η επιθυμία για ανεξαρτησία μπορεί μερικές φορές να δυσκολεύει τους γονείς.
«Θα το κάνω εγώ.»
«Άσε με να το δοκιμάσω.»
«Θέλω να το φτιάξω μόνος μου.»
Φυσικά, τα παιδιά χρειάζονται όρια και καθοδήγηση. Όμως η επιθυμία να αναλάβουν μια δραστηριότητα και να δουν αν μπορούν να τα καταφέρουν μόνα τους είναι σημαντική για την ανάπτυξη της πρωτοβουλίας.
Η επιχειρηματική εκπαίδευση μπορεί να μετατρέψει αυτή την ανάγκη για αυτονομία σε δημιουργική δράση.
7. Μπορεί να επιμείνει όταν κάτι δεν λειτουργεί
Η επιχειρηματικότητα δεν σημαίνει ότι όλα πετυχαίνουν με την πρώτη προσπάθεια.
Ένα παιδί που προσπαθεί ξανά όταν μια κατασκευή πέσει, αλλάζει έναν κανόνα όταν ένα παιχνίδι δεν λειτουργεί ή ψάχνει διαφορετικό τρόπο για να λύσει ένα πρόβλημα αναπτύσσει μια πολύ σημαντική δεξιότητα: την επιμονή.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι όταν το παιδί αρχίζει να καταλαβαίνει ότι η αποτυχία μιας προσπάθειας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «δεν είμαι καλός σε αυτό».
Μπορεί να σημαίνει ότι χρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση.
8. Του αρέσει να εξηγεί τις ιδέες του
Ένα παιδί μπορεί να έχει μια εξαιρετική ιδέα, αλλά η ιδέα αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν μπορεί να την εξηγήσει στους άλλους.
Γιατί είναι χρήσιμη;
Ποιο πρόβλημα λύνει;
Πώς λειτουργεί;
Για ποιον είναι χρήσιμη;
Η ικανότητα να παρουσιάζει μια σκέψη και να ακούει την αντίδραση των άλλων είναι σημαντικό κομμάτι της επιχειρηματικής εκπαίδευσης.
Δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί πρέπει να γίνει εξαιρετικός δημόσιος ομιλητής. Σημαίνει ότι μπορεί σταδιακά να μάθει να εκφράζει τη σκέψη του με μεγαλύτερη σαφήνεια.
9. Δέχεται να ακούσει διαφορετικές απόψεις
Ένα παιδί μπορεί να αγαπά την ιδέα του και ταυτόχρονα να ακούει κάποιον που διαφωνεί μαζί του.
Αυτή είναι μια πολύ σημαντική δεξιότητα.
Στην επιχειρηματική σκέψη, η αρχική ιδέα δεν θεωρείται απαραίτητα σωστή επειδή είναι δική μας.
Το παιδί μαθαίνει να ρωτά:
«Τι μπορώ να μάθω από αυτή την άποψη;»
Η ανατροφοδότηση μπορεί να βοηθήσει μια ιδέα να γίνει καλύτερη.
10. Θέλει να δημιουργήσει κάτι που έχει αξία για άλλους
Ίσως το παιδί θέλει να φτιάξει ένα παιχνίδι για τους φίλους του.
Ίσως σχεδιάζει κάτι που πιστεύει ότι θα βοηθήσει την οικογένειά του.
Ίσως σκέφτεται έναν τρόπο να κάνει κάτι πιο εύκολο για τους συμμαθητές του.
Εδώ βρίσκεται μια από τις πιο σημαντικές ιδέες της επιχειρηματικότητας:
Δεν δημιουργούμε απλώς κάτι επειδή μπορούμε. Δημιουργούμε κάτι που μπορεί να είναι χρήσιμο για κάποιον.
Όταν ένα παιδί αρχίζει να σκέφτεται όχι μόνο «τι θέλω να φτιάξω», αλλά και «ποιον μπορεί να βοηθήσει;», κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την επιχειρηματική σκέψη.
Και αν το παιδί μου δεν έχει κανένα από αυτά τα σημάδια;
Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Τα παραπάνω δεν είναι τεστ επιχειρηματικής ικανότητας.
Ένα παιδί μπορεί να είναι πιο ντροπαλό, πιο προσεκτικό, περισσότερο προσανατολισμένο στους κανόνες ή να χρειάζεται περισσότερο χρόνο πριν μοιραστεί μια ιδέα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αναπτύξει επιχειρηματική σκέψη.
Στην πραγματικότητα, η εκπαίδευση μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί να αναπτύξει δεξιότητες που σήμερα δεν χρησιμοποιεί συχνά.
Ένα παιδί που δεν παίρνει εύκολα πρωτοβουλίες μπορεί να μάθει να κάνει μικρά βήματα.
Ένα παιδί που φοβάται να κάνει λάθος μπορεί να μάθει να αντιμετωπίζει το λάθος ως μέρος της διαδικασίας.
Ένα παιδί που δεν εκφράζει εύκολα τις ιδέες του μπορεί να αποκτήσει περισσότερη αυτοπεποίθηση μέσα από ασφαλείς δραστηριότητες.
Το σημαντικότερο σημάδι δεν είναι ότι το παιδί θέλει να γίνει επιχειρηματίας
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο λάθος που μπορούν να κάνουν οι γονείς όταν σκέφτονται την επιχειρηματική εκπαίδευση.
Δεν χρειάζεται το παιδί να πει:
«Θέλω να δημιουργήσω τη δική μου εταιρεία.»
Μπορεί να θέλει να γίνει γιατρός, μηχανικός, εκπαιδευτικός, σχεδιαστής, επιστήμονας, αθλητής ή οτιδήποτε άλλο.
Η επιχειρηματική σκέψη μπορεί να είναι χρήσιμη σε όλους αυτούς τους δρόμους.
Ένας γιατρός χρειάζεται να λύνει προβλήματα.
Ένας μηχανικός χρειάζεται να σχεδιάζει και να δοκιμάζει λύσεις.
Ένας εκπαιδευτικός χρειάζεται να κατανοεί τις ανάγκες των μαθητών και να προσαρμόζει τις μεθόδους του.
Ένας επιστήμονας χρειάζεται να κάνει ερωτήσεις, να αμφισβητεί υποθέσεις και να εξετάζει διαφορετικές λύσεις.
Επομένως, η επιχειρηματικότητα δεν είναι μόνο προετοιμασία για μια συγκεκριμένη καριέρα.
Είναι ένας τρόπος να μάθει ένα παιδί να αντιμετωπίζει τον κόσμο με περισσότερη περιέργεια, πρωτοβουλία και δημιουργικότητα.
Πώς μπορούν οι γονείς να καταλάβουν καλύτερα αν το παιδί τους είναι έτοιμο;
Αντί να ρωτήσετε το παιδί σας «Θέλεις να μάθεις επιχειρηματικότητα;», δοκιμάστε ερωτήσεις που αποκαλύπτουν τον τρόπο σκέψης του.
- «Υπάρχει κάτι στο σχολείο που θα ήθελες να λειτουργεί διαφορετικά;»
- «Αν μπορούσες να αλλάξεις ένα πράγμα στην καθημερινότητά σου, τι θα άλλαζες;»
- «Ποιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν συχνά οι φίλοι σου;»
- «Πώς θα μπορούσαμε να το κάνουμε πιο εύκολο;»
- «Ποιος θα μπορούσε να χρειάζεται αυτή την ιδέα;»
- «Τι θα συνέβαινε αν δοκιμάζαμε έναν διαφορετικό τρόπο;»
- «Τι έμαθες από αυτό που δεν πέτυχε;»
Οι απαντήσεις δεν χρειάζεται να είναι «σωστές».
Αυτό που έχει αξία είναι η διαδικασία σκέψης.
Πότε πρέπει να ξεκινήσει ένα παιδί;
Δεν υπάρχει μία μαγική ηλικία.
Ωστόσο, όσο μεγαλώνει ένα παιδί, οι δραστηριότητες μπορούν να γίνονται σταδιακά πιο σύνθετες.
Σε μικρότερες ηλικίες, η επιχειρηματική σκέψη μπορεί να καλλιεργείται μέσα από παιχνίδι, δημιουργία, απλές ερωτήσεις και καθημερινά προβλήματα.
Στις μεγαλύτερες ηλικίες, τα παιδιά μπορούν να περάσουν από την ιδέα στη σχεδίαση μιας λύσης, στη δημιουργία ενός απλού επιχειρηματικού σχεδίου, στην έρευνα, στην παρουσίαση μιας ιδέας και στην αξιολόγηση της ανατροφοδότησης.
Για παιδιά περίπου 10–15 ετών, αυτή η μετάβαση μπορεί να γίνει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, επειδή μπορούν πλέον να συνδέσουν τη δημιουργικότητα με πιο σύνθετη λογική, αποφάσεις και πραγματικά προβλήματα.
Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς όταν επιλέγουν ένα πρόγραμμα επιχειρηματικότητας;
Δεν είναι όλα τα προγράμματα επιχειρηματικότητας για παιδιά ίδια.
Ένα καλό πρόγραμμα δεν πρέπει απλώς να μαθαίνει στα παιδιά τι είναι μια επιχείρηση ή να τους δίνει μια λίστα με επιχειρηματικές ιδέες.
Αξίζει να αναζητήσετε ένα πρόγραμμα που βοηθά το παιδί να:
- αναγνωρίζει πραγματικά προβλήματα,
- δημιουργεί και να αξιολογεί ιδέες,
- παίρνει αποφάσεις,
- σχεδιάζει τα επόμενα βήματά του,
- δοκιμάζει λύσεις,
- μαθαίνει από τα λάθη,
- δέχεται και να χρησιμοποιεί ανατροφοδότηση,
- συνεργάζεται και επικοινωνεί,
- παρουσιάζει τις ιδέες του,
- μετατρέπει σταδιακά μια ιδέα σε πράξη.
Με άλλα λόγια, αναζητήστε μάθηση μέσα από πράξη, όχι απλώς θεωρία.
Η επιχειρηματικότητα ξεκινά πολύ πριν από την πρώτη επιχείρηση
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να πουλήσει ένα προϊόν, να δημιουργήσει μια εταιρεία ή να κερδίσει χρήματα για να αρχίσει να αναπτύσσει επιχειρηματική σκέψη.
Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα.
Ξεκινά όταν ένα παιδί ρωτά «γιατί;».
Συνεχίζεται όταν παρατηρεί ένα πρόβλημα.
Μετατρέπεται σε ιδέα όταν σκέφτεται μια διαφορετική λύση.
Και γίνεται πραγματική μάθηση όταν το παιδί αποφασίζει να τη δοκιμάσει.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επιχειρηματική εκπαίδευση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προετοιμασία μόνο για μελλοντικούς επιχειρηματίες.
Είναι ένας τρόπος να βοηθήσουμε τα παιδιά να γίνουν πιο ενεργοί, δημιουργικοί και ανεξάρτητοι thinkers.
Πώς βοηθά το KidStartupper
Στο KidStartupper, η επιχειρηματικότητα για παιδιά δεν αντιμετωπίζεται ως μάθημα για το πώς να δημιουργήσουν απλώς μια επιχείρηση.
Το παιδί μαθαίνει να παρατηρεί, να αναγνωρίζει προβλήματα, να δημιουργεί ιδέες, να παίρνει αποφάσεις και να εξετάζει αν μια λύση μπορεί πραγματικά να προσφέρει αξία.
Η διαδικασία προχωρά σταδιακά από την ιδέα προς την πράξη, μέσα από δραστηριότητες, επιχειρηματικά σενάρια, δημιουργία προφίλ και δικτύου, παρουσίαση ιδεών και ανάπτυξη πραγματικών projects.
Βασικός στόχος είναι το παιδί να μη μαθαίνει απλώς τι είναι η επιχειρηματικότητα, αλλά να εξασκεί τον τρόπο σκέψης που βρίσκεται πίσω από αυτή.
Αν το παιδί σας βρίσκεται περίπου στην ηλικία των 10–15 ετών και θέλετε να δείτε πώς μπορεί να αναπτύξει αυτές τις δεξιότητες μέσα από ένα οργανωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, δείτε το πρόγραμμα επιχειρηματικότητας του KidStartupper για το παιδί σας.
Τελικά, είναι το παιδί σας έτοιμο;
Ίσως.
Και δεν χρειάζεται να περιμένετε να εμφανιστούν και τα 10 σημάδια.
Αν το παιδί σας είναι περίεργο, κάνει ερωτήσεις, παρατηρεί προβλήματα, δημιουργεί ιδέες, θέλει να δοκιμάζει πράγματα ή ενδιαφέρεται να βρει διαφορετικές λύσεις, υπάρχει ήδη ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης.
Και αν δεν εμφανίζει ακόμη αυτά τα χαρακτηριστικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να τα αναπτύξει.
Η επιχειρηματική σκέψη δεν είναι ένα χαρακτηριστικό που είτε έχει είτε δεν έχει ένα παιδί. Είναι μια δεξιότητα που μπορεί να καλλιεργηθεί.
Το σημαντικό δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που θέλουν όλα να γίνουν επιχειρηματίες.
Είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που αισθάνονται ότι μπορούν να παρατηρήσουν ένα πρόβλημα, να σκεφτούν μια λύση και να προσπαθήσουν να κάνουν κάτι γι' αυτό.